بیشتر انسان‌ها را دوست می‌داشتیم؛ اگر می‌دانستیم ...

مروری بر کتاب انسان شناسی نوشتۀ ژان فرانسوا دورتیه
نسرین ریاحی‌پور

یکشنبه ۱۷ شهریور ۱۳۹۸

حقيقت اينست كه انسان‌شناسى کمک کرد تا بدانم چرا انسان اين‌قدر پليد است؛ اما بعدها فهميدم پليد نيست، بلکه در بسیاری مواقع ناچار است.

در طبيعت بکر ميان دشت­‌ها، کنار رودها، بر کوه­‌ها یا در هیاهوی زندگی مدرن هر روز نشانه‌­اى آشكار مى­‌شود از انسان­‌هايى كه پيش از ما زندگى كرده‌­اند؛ ولى جز آثار حيات‌­شان هيچ براى ما باقى نمانده است. آن­ها خطى نداشتند که داستان خود را روايت كنند، تنها گاهى نقشى بر سنگ­ها حک كرده‌اند يا استخوان‌­ها و ابزار ابتدايى‌شان راوى آن­‌ها بوده‌اند.

انسان شناسان  اين‌گونه قصۀ انسان را بازگو مى­‌كنند و با مدارک يافت شده به اعتقادات، سبک‌زندگى، رخدادهاى زندگى او پى‌ مى­‌برند. مثل کشف آتش در چين  و در عصر يخبندان اول يا دلیل جذابیت زنانى با سينه‌ها و لگن درشت براى مردان، چگونگی وادار شدن انسان‌ها به واسطۀ بدن و هورمون­‌هایشان به مراقبت از نوزادى كه فقط و فقط زحمت بسيار بر دوش آن­‌ها مى­‌گذارد ، منشا استعدادهاى ويژۀ انسانی و خيلى چيزهاى ديگر.

كتاب انسان شناسى نوشتۀ ژان فرانسوا دورتیه در بيشتر فصل‌هايش با زبانی نسبتا ساده به پيدايش انسان و شجره‌نامۀ او ، ويژگى­‌های زيستى و توانايى­‌هايش از بدو پيدايش مى‌پردازد. از سوى ديگر اطلاعات ارزشمندى دربارۀ شكل‌گيرى زبان و ارتباط آن با ساختار مغز، پناهگاه‌ها و ابزارها ، افسانه­‌ها و حماسه‌هاى خلقت، تولد هنر و تولد خدايان، پيچيدگى رفتار و جنبه‌هاى ديگر انسان به مخاطب مى­‌دهد. يكى از اين نكات رفتار مشابه انسان‌ها در رده بندى موجودات در گروه‌هاى متفاوت بر اساس شباهت آن‌هاست، براى مثال انسانى كه در محيط زيست خود هرگز سوسمارى را از نزديک یا در رسانه‌ها نديده است؛ زيرا هيچ وقت از جامعه‌ى بدوى خود دور نشده، به سادگى اين حيوان را در دسته‌ى خزندگان قرار مى‌دهد.

مخاطبی که کنجکاو است دربارۀ وجود خود به عنوان یک انسان بیشتر بداند به راحتی می تواند این کتاب را بخواند. اگرچه قسمت‌های کوتاهی از متن نیاز به تمرکز بیشتری دارد؛ اما بسیار جذاب است و می‌تواند چشم اندازی نو از هستی انسان پیش روی خواننده بگشاید و فرصت شناختی عمیق از دیگرانی که اطرافیان ما هستند ارائه کند. فرصت درک انسان و پذیرفتن او به عنوان موجودی که ناچار از بدن­‎مندیش تصمیم گیری می­‌کند و اعمالش بیش از آن که ما می­‌اندیشیم وابسته به نیازهای اوست. 


میم

لام

از سرد و گرم روزگار

احمد زیدآبادی ,
22,000 تومان

میدل مارچ

جورج الیوت ,
170,000 تومان

تاریخ ایران مدرن

یرواند آبراهامیان ,
32,000 تومان

نقد چیست؟ و پرورش خود

میشل فوکو ,
28,000 تومان

انسان خردمند

یووال نوح هراری ,
110,000 تومان