کتابی برای چشیدن

مروری بر کتاب مثل آب برای شکلات نوشتۀ لورا اسکوئیول
الهه رضایی

شنبه ۱۶ شهریور ۱۳۹۸

وقتی رمان‌‌ می‌تواند به شکل یادداشت‌های روزمره یا نامه‌های دو دوست به یکدیگر نوشته شود چرا در قالب یک کتاب آشپزی نباشد؟ آراستن روایت به «خوراک بلدرچین در سس برگ گل سرخ»، «دلمه‌ی فلفل چیلی با سس گردو» و «قیمه‌ی بوقلمون با بادام و دانه‌ی کنجد» چه ایرادی دارد؟ مگر نه آن‌که فرانسیس بیکن گفته برخی کتاب‌ها باید چشیده شوند؟[1]

مثل آب برای شکلات سرگذشت زنی مکزیکی به نام تیتا است که کودکی‌اش را در آغوش ناچا، آشپز و خدمتکار مهربان خانه، در آشپزخانه و در میان عطر و بوی خوراک‌ها و چاشنی‌ها و ادویه‌ها گذرانده و در جوانی به آشپزی بی‌نظیر و پر‌شور تبدیل شده که خوراک‌هایش را با ترکیبی از خواربار و احساساتش آماده می‌کند؛ احساساتی که می‌توانند مزه و روح خوراک را تغییر دهند و از آن سمی کُشنده یا مائده‌ای بهشتی بسازند. آشپزی برای تیتا روشی است برای بیان آن‌چه در درونش می‌گذرد. برای لوبیاهای خشمگینی که شاهد دعوای او و خواهرش بوده‌اند و خیال پخته شدن ندارند آواز می‌خواند تا دل‌شان شاد و اندوه‌شان برطرف شود و نرم شوند. با گلبرگ‌ گل‌های سرخ پیشکشی معشوقش، همان گل‌هایی که آن‌قدر آن‌ها را به خود فشرده که خارهایشان دست‌ها و سینه‌اش را زخمی کرده‌اند، سس برگ گل سرخی آغشته به خون زخم‌ها درست می‌کند که وقتی خواهرش از آن سس می‌چشد به تب و تاب می‌اُفتد و بی‌قرار می‌شود و از خانه می‌گریزد. مهمانان جشن ازدواج خواهر بزرگترش با خوردن کیک عروسی دستپخت او، که با خون‌ دل و اشک چشم تدارک دیده، به «طلسم زاری» دچار می‌شوند و برای شوربختی او می‌گریند؛ برای عشقی ناکام و سرنوشت زنی که به رسمی کهن و زیر نفوذ مادری سنتی و مستبد از عشقش جدا افتاده است. او تنها به این خاطر که کوچک‌ترین دختر خانواده است، حق عاشق شدن و ازدواج ندارد و محکوم به ماندن در خانه‌ی مادری و پرستاری از مادر در کهن‌سالی است. مادری که حتی پس از مرگ، روحش او را می‌پاید تا مبادا رسوم خانوادگی را زیر پا بگذارد. تیتا میراث‌دار سنت‌ها و رسوم ویرانگری است که بر نسل پیش از او، یعنی نسل مادرش، آوار شده‌اند و اکنون دختران آن‌ها نیز باید بار این سنت‌ها را به دوش بکشند.

رمان روایتی خلاقانه از کشمکش‌های زنان یک خانواده با چاشنی بوها و مزه‌های خوراک‌های عجیب و هوس‌انگیز مکزیکی است که در مرز خیال و واقعیت جریان دارد. داستان زنان تیره‌بختی که ناچار در پشت درهای بسته‌ی سنت‌ روزگار می‌گذرانند. سنت‌هایی خشک و سخت‌گیرانه که به آن‌ها هیچ حق انتخابی نمی‌دهند و سرنوشت چندین نسل از زنان مکزیک را رقم می‌زنند.

مثل آب برای شکلات به سبک رمان‌های قاره‌ی رئالیسم جادویی سرشار از غافلگیری و استعاره‌هایی شیرین است که لبخند به لب می‌نشانند و مشتاقانه ما را به دنبال خود می‌کشند. در سر‌تا‌سر رمان بوی خوش و دل‌انگیز آویشن و بهار‌نارنج و میخک و عصاره‌ی گل سرخ به مشام می‌رسد و خواننده را سر ذوق می‌آورد. و در نهایت چیزی که در یاد می‌ماند نه تلخی روزگار رفته بر زنان داستان، که طعم دلچسب لحظه‌های جادویی و نابی است که اسکوئیول با آب و تاب تعریف می‌کند. چه کسی است که وسوسه نشود از روی دستورهای آشپزی کتاب خوراک بپزد؟

مثل آب برای شکلات

مثل آب برای شکلات

نویسنده: لورا اسکوئیول ناشر: روشنگران و مطالعات زنان قطع: شمیز،رقعی نوع جلد: شمیز قیمت: (تمام شد)


[1].Scott, Mary Augusta. (1908). The Essays of Francis Bacon. New York: Charles Scribner’s Sons, p. 234


میم

لام

چیزهای تیز

گیلیان فلین ,
38,500 تومان

شب های روشن

فیودور داستایفسکی ,
12,000 تومان

دویدن در خیابان های پکن

شوز چن ,
17,500 تومان

مغازه ی خودكشی

ژان تولی ,
12,000 تومان

مثل آب برای شکلات

لورا اسکوئیول ,
(تمام شد)