چه کسی می‌تواند چنین بی دریغ دوست بدارد؟

مروری کوتاه بر شب­‌های روشن نوشتۀ فیودور داستایوفسکی
نسرین ریاحی‌پور

شنبه ۱۹ مرداد ۱۳۹۸

شب­های روشن داستانی عاشقانه است اما آن چنان اخلاق و انسانیت در آن موج می‌­زند که در یادآوری آن، بزرگ منشی قهرمان مرد نخستین چیزی است که به خاطر می‌­آید. انسانی که می‌­تواند بی دریغ دوست بدارد و در تنهایی همیشگی­‌اش خوشبختی برای دیگران آرزو کند. این قهرمان بخشنده که به یقین برخاسته از روح قدرت مند فیودور داستایوفسکی ست، دوست می‌­دارد، محبت می­‌کند، پناه می­‌دهد و رها می­‌کند. او در حالی که بسیاری را در شهر خود می‌­شناسد با هیچ کس آشنا نیست. هر روز که سر کار می رود زنی که روی نیمکت پارک نشسته است برایش سر تکان می­‌دهد، اما همه چیز همین جا پایان می‌­یابد و بیش از آن پیش نمی­‌رود. تنها دوستان او کتاب‌­ها هستند و کلامش شباهتی به گفتگوی عامیانۀ مردم ندارد.

این مرد جوان در شبی که تنها به خانه باز می­‌گردد، دختری گریان را می­‌بیند و آشنایی آن دو آغاز می‌­شود. کلام  شاعرانۀ قهرمان در کلام ساده و روان  دختر می‌­آمیزد و داستان پیش می‌­رود. در حالی که دختر به او پند می‌­دهد که نباید دلبستۀ او شود و این گونه توصیف‌های نویسندۀ جوان که هنوز سختی تبعید به سیبری را تجربه نکرده است، روایتی لطیف از یک رابطۀ عاطفی می‌­سازد.

شب­‌های روشن با دغدغۀ مهر و دوستی نگاشته شده و با پیوند دو طبقۀ انسانی و نمایش تقابل میان آن­‌ها، شرایط طبقۀ نخبۀ مطرود جامعه را تصویر می­‌کند. شاید از آرزوی نویسنده برای آمیختن با جامعه سخن می­‌گوید و نشان می‌­دهد که دانش چگونه بر حاملان خود حصاری می­‌کشد تا نتوانند از لذت های روزمرۀ انسانی بهره­‌مند شوند و خاطر نشان می کند این گروه چگونه بی آنکه خود سودی از جامعه کسب کنند، بدان منفعت می‌­رسانند. از سوی دیگر ناتوانی و بی تجربگی فرهیختگان را در برقراری ارتباط با جامعه مطرح می­‌کند که اهرم مهم پیشرفت هر اجتماعیست. مرد جوان در جایی از کتاب می­‌گوید که در خاطراتش زندگی می­‌کند و این می‌­تواند اشاره ای باشد به جهان انتزاعی روشنفکران و دوری آن‌­ها از میدان زندگی و کاربردی کردن دانش‌­شان. 

همچنین قهرمان که گویی هزاران بار از خلال داستا‌ن‌­هایی که خوانده، زندگی کرده، دریافته است، بخشش و سخاوت ارزش‌­های نجات‌بخش بشر هستند و از خلال روایت و عمل شیرین خود می­‌خواهد یادآوری کند که بیشتر دانستن راه فراگیر شدن نیکی در جهان است. شب های روشن سراسر عشق است؛ به راستی چه کسی می‌­تواند چنین بی دریغ دوست بدارد؟ 

شب های روشن

شب های روشن

نویسنده: فیودور داستایفسکی ناشر: ماهی قطع: شمیز،جیبی نوع جلد: شمیز قیمت: (تمام شد)

میم

لام

بانوی میزبان

فیودور داستایفسکی ,
12,000 تومان

ویولن دیوانه

سلما لاگرلوف ,
16,000 تومان

زمین انسانها

آنتوان دوسنت اگزوپری ,
15,000 تومان

بیگانه

آلبر كامو ,
16,900 تومان